کتاب آموزش Qwen3.8-Max از صفر تا حرفه‌ای - ELI10
آموزش قدم‌به‌قدم / ELI10

Qwen3.8-Max
از صفر تا استفاده حرفه‌ای

کتابی ساده، عملی و مرحله‌به‌مرحله برای کسی که می‌خواهد مثل یک کاربر حرفه‌ای با Qwen کار کند، بدون اینکه لازم باشد متخصص هوش مصنوعی باشد.

تهیه شده توسط آرش آشوری و جلال ناصری
July07,2026
نسخه: ۷ اوت ۲۰۲۶زبان: فارسیسطح: مبتدی تا متوسط۲۰ فصل + برگه تقلب

چطور از این کتاب استفاده کنی؟

این کتاب را مثل کلاس کامپیوتر جلو ببر. لازم نیست همه چیز را حفظ کنی. هر فصل را بخوان، مثال را در Qwen امتحان کن و تمرین همان فصل را انجام بده. اگر جایی منوی سرویس با تصویر ذهنی این کتاب فرق داشت، نگران نباش؛ چون Qwen3.8-Max تازه است و رابط کاربری ممکن است تغییر کند.

روش پیشنهادی: روزی ۲ فصل + انجام تمرین‌ها. بعد از حدود ۱۰ روز، بیشتر کارهای روزمره با Qwen برایت طبیعی می‌شود.
01

فصل ۱ — Qwen3.8-Max چیست؟

فرض کن یک دستیار خیلی باهوش کنار کامپیوترت نشسته است. تو به او می‌گویی چه می‌خواهی و او می‌تواند متن بنویسد، توضیح بدهد، ایده بدهد، بعضی فایل‌ها و تصاویر را بررسی کند و در کارهای پیچیده‌تر به تو کمک کند. Qwen3.8-Max یکی از مدل‌های پیشرفته خانواده Qwen شرکت Alibaba است.

به زبان خیلی ساده: مدل هوش مصنوعی مثل «مغز» است و Qwen Studio یا Qwen Chat مثل «اتاق گفت‌وگو»یی است که تو از طریق آن با این مغز حرف می‌زنی.

نسخه 3.8-Max در تابستان ۲۰۲۶ معرفی شد و چون بسیار تازه است، بعضی قابلیت‌ها، قیمت‌ها و محل قرار گرفتن گزینه‌ها ممکن است تغییر کنند. بنابراین در این کتاب بیشتر روی روش درست استفاده تمرکز می‌کنیم، نه فقط شکل امروزِ دکمه‌ها.

Qwen3.8-Max برای چه کارهایی خوب است؟

  • پرسیدن سؤال و یادگیری موضوعات
  • نوشتن و بازنویسی متن، ایمیل، مقاله و کپشن
  • ترجمه و خلاصه‌سازی
  • برنامه‌نویسی و توضیح کد
  • تحلیل فایل‌ها، اسناد و داده‌ها در محیط‌هایی که این ابزارها فعال باشند
  • حل مسئله با حالت تفکر عمیق یا ابزارهای کمکی، در صورت فعال بودن
یادت باشد: هوش مصنوعی ممکن است اشتباه کند. برای اطلاعات مهم، پزشکی، مالی، حقوقی یا خبرهای روز، پاسخ را با منبع معتبر بررسی کن.
02

فصل ۲ — از کجا شروع کنیم؟

برای استفاده‌ی ساده، اول وارد سرویس رسمی Qwen شو. ممکن است نام محیط در طول زمان بین Qwen Studio، Qwen Chat یا بخش‌های مشابه تغییر کند.

  1. وارد وب‌سایت رسمی Qwen شو.
  2. یک حساب کاربری بساز یا وارد حساب قبلی شو.
  3. یک گفت‌وگوی جدید باز کن.
  4. اگر انتخاب مدل وجود دارد، مدل Qwen3.8-Max یا نزدیک‌ترین نسخه Max موجود را انتخاب کن.
  5. یک سؤال ساده بنویس و Send را بزن.
تمرین ۱:
بنویس: سلام! خودت را در سه جمله و خیلی ساده معرفی کن.

اگر Qwen3.8-Max را در لیست ندیدی چه؟

نگران نباش. چون این مدل تازه است، دسترسی می‌تواند به کشور، نوع حساب، پلن یا مرحله انتشار بستگی داشته باشد. در این حالت از جدیدترین مدل Max که حساب تو نشان می‌دهد استفاده کن و بعداً دوباره بررسی کن.

03

فصل ۳ — پرامپت یعنی چه؟

Prompt یا پرامپت همان چیزی است که برای هوش مصنوعی می‌نویسی. هرچه خواسته‌ات روشن‌تر باشد، جواب بهتر می‌شود.

مثال: اگر به یک آشپز بگویی «غذا درست کن»، نمی‌داند چه غذایی. ولی اگر بگویی «یک پاستای ساده برای دو نفر، بدون گوشت، در ۲۰ دقیقه»، کارش خیلی راحت‌تر می‌شود.

فرمول طلایی پرامپت

نقش + کار + اطلاعات + محدودیت + شکل خروجی

مثلاً:

تو یک معلم زبان هستی.
این متن انگلیسی را برای من ترجمه کن.
ترجمه روان و ساده باشد.
در آخر ۵ لغت مهم را در جدول بنویس.
تمرین ۲: درباره موضوعی که دوست داری همین فرمول پنج‌قسمتی را امتحان کن.
04

فصل ۴ — چطور سؤال خوب بپرسیم؟

سه سؤال زیر را مقایسه کن:

پرامپتکیفیت احتمالی
درباره کانادا بگوخیلی کلی
کانادا را برای یک دانش‌آموز توضیح بدهبهتر
کانادا را برای یک دانش‌آموز ۱۰ ساله در ۸ بولت توضیح بده؛ جغرافیا، زبان، پول، آب‌وهوا و سه شهر مهم را پوشش بدهخیلی بهتر

چهار قانون ساده

  • دقیق باش: بگو چه می‌خواهی.
  • مخاطب را بگو: کودک، مشتری، متخصص، دانشجو و...
  • طول را بگو: مثلاً ۵ جمله، ۱۰ بولت یا ۵۰۰ کلمه.
  • فرمت را بگو: جدول، لیست، ایمیل، کد، JSON و...
05

فصل ۵ — حالت ساده و حالت Thinking

مدل‌های جدید Qwen در بعضی محیط‌ها می‌توانند بین پاسخ سریع و Thinking یا تفکر عمیق‌تر تفاوت داشته باشند.

حالتچه زمانی مناسب است؟
عادی / سریعترجمه، بازنویسی، سؤال ساده، ایده‌های سریع
Thinkingمسئله چندمرحله‌ای، تحلیل، برنامه‌ریزی، کدنویسی دشوار، استدلال
تشبیه: حالت عادی مثل جواب دادن سریع سر کلاس است. Thinking مثل این است که دانش‌آموز یک برگه چرک‌نویس بردارد و قبل از جواب، مسئله را جدی‌تر بررسی کند.

اگر گزینه Thinking وجود داشت، برای هر سؤال روشنش نکن. برای سؤال‌های ساده ممکن است فقط زمان و اعتبار بیشتری مصرف شود.

06

فصل ۶ — ساخت متن حرفه‌ای

برای نوشتن متن، فقط موضوع کافی نیست. لحن و هدف را هم مشخص کن.

نمونه پرامپت

تو یک نویسنده تبلیغاتی حرفه‌ای هستی.
برای یک آژانس مسافرتی، یک کپشن اینستاگرام درباره سفر تابستانی بنویس.
لحن گرم و هیجان‌انگیز باشد.
حداکثر 120 کلمه.
در پایان یک Call to Action و 8 هشتگ اضافه کن.

چند نوع لحن

دوستانهرسمیفروش‌محورآموزشیطنزصمیمیلوکس
ترفند: اگر جواب را دوست نداشتی، لازم نیست از اول شروع کنی. بنویس: «همین متن را ۳۰٪ کوتاه‌تر و انسانی‌تر کن.»
07

فصل ۷ — ترجمه و بازنویسی

Qwen می‌تواند مترجم و ویراستار خوبی باشد، اما تو باید زبان و سبک را روشن کنی.

متن زیر را از فارسی به انگلیسی کانادایی ترجمه کن.
ترجمه تحت‌اللفظی نباشد؛ طبیعی و حرفه‌ای باشد.
نام‌ها و اعداد را تغییر نده.
متن:
[متن را اینجا قرار بده]

برای بازنویسی:

این متن را بازنویسی کن.
معنی عوض نشود.
جمله‌ها کوتاه‌تر و روان‌تر شوند.
لحن انسانی و غیررباتیک باشد.
تمرین ۳: یک پیام قدیمی خودت را بده و از Qwen بخواه سه نسخه بسازد: رسمی، دوستانه و خیلی کوتاه.
08

فصل ۸ — خلاصه‌کردن متن و فایل

اگر محیط Qwen اجازه بارگذاری فایل می‌دهد، می‌توانی سند را بدهی و سؤال مشخص بپرسی.

پرامپت ضعیف

این فایل رو خلاصه کن.

پرامپت بهتر

این فایل را بخوان.
1) در 10 بولت خلاصه کن.
2) تاریخ‌ها و اعداد مهم را جدا بنویس.
3) تصمیم‌هایی که باید گرفته شوند مشخص کن.
4) اگر نکته‌ای در فایل پیدا نکردی، حدس نزن و بنویس «در فایل ذکر نشده».
حریم خصوصی: فایل‌های محرمانه، رمزها، شماره کارت، مدارک هویتی یا اطلاعات حساس را فقط زمانی بارگذاری کن که مطمئن هستی سیاست‌های سرویس و حساب سازمانی تو اجازه می‌دهد.
09

فصل ۹ — کار با تصویر

در نسخه‌ها یا محیط‌هایی که ورودی تصویری فعال است، می‌توانی تصویر را بدهی و درباره آن سؤال کنی.

  • توضیح بده داخل تصویر چه می‌بینی.
  • متن روی تصویر را تحلیل کن.
  • ایرادهای طراحی را پیدا کن.
  • برای ساخت تصویر مشابه، پرامپت پیشنهاد بده.
این تصویر را مثل یک طراح گرافیک بررسی کن.
اول ترکیب‌بندی را توضیح بده.
بعد 5 ایراد احتمالی را بگو.
در آخر یک پرامپت دقیق برای ساخت تصویری با حس مشابه بنویس،
بدون کپی‌کردن عناصر خاص یا لوگو.
اگر تصویر تار یا متن خیلی ریز باشد، مدل هم ممکن است اشتباه ببیند؛ تصویر واضح‌تر نتیجه بهتر می‌دهد.
10

فصل ۱۰ — جست‌وجوی وب و اطلاعات روز

اگر Web Search در محیط تو فعال باشد، Qwen می‌تواند برای سؤال‌های روز از وب کمک بگیرد.

آخرین اطلاعات درباره [موضوع] را از منابع معتبر بررسی کن.
تاریخ هر اطلاعات مهم را بنویس.
بین واقعیت، ادعا و شایعه فرق بگذار.
در پایان منابع را فهرست کن.
چرا مهم است؟ مدل ممکن است چیزهایی از زمان آموزش خود بداند، ولی خبر امروز مثل روزنامه امروز است؛ برای آن باید سراغ وب رفت.
حتی با Web Search، همیشه منبع را باز کن و مطمئن شو جمله واقعاً در همان منبع پشتیبانی می‌شود.
11

فصل ۱۱ — Qwen برای برنامه‌نویسی

اگر تازه‌کار هستی، از Qwen نخواه فقط یک عالمه کد تحویلت بدهد. از آن بخواه معلم باشد.

تو معلم برنامه‌نویسی من هستی.
من مبتدی هستم.
می‌خواهم با HTML یک صفحه ساده بسازم.
اول ساختار را در 5 مرحله توضیح بده.
بعد کد کامل را بده.
بعد کد را خط‌به‌خط توضیح بده.
در پایان 3 تمرین کوچک بده.

برای پیدا کردن خطا

این کد اجرا نمی‌شود.
فقط حدس نزن.
1) خطا را پیدا کن.
2) دلیل دقیق را توضیح بده.
3) کمترین تغییر لازم را پیشنهاد کن.
4) نسخه اصلاح‌شده را کامل بده.
کد:
[کد]
قاعده حرفه‌ای: قبل از اجرای کدی که هوش مصنوعی می‌دهد، آن را بررسی کن؛ مخصوصاً دستورهای حذف فایل، دیتابیس، سرور و دسترسی‌های مدیریتی.
12

فصل ۱۲ — نقش دادن به Qwen

یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای بهتر شدن پاسخ این است که بگویی Qwen چه نقشی داشته باشد.

نقشمثال
معلم«مثل معلم کلاس پنجم توضیح بده.»
ویراستار«مثل ویراستار حرفه‌ای متن را اصلاح کن.»
منتقد«مثل منتقد سخت‌گیر، ایرادهای طرح را پیدا کن.»
برنامه‌نویس«مثل برنامه‌نویس ارشد Node.js کد را بررسی کن.»
مشتری«خودت را جای مشتری بگذار و بگو چه چیزی نامفهوم است.»
تمرین ۴: یک موضوع واحد را با سه نقش مختلف بپرس و تفاوت جواب‌ها را ببین.
13

فصل ۱۳ — تگ‌های شخصی و میانبرها

می‌توانی برای خودت میانبرهایی مثل /human یا /80-20 تعریف کنی. این‌ها لزوماً دستور رسمی Qwen نیستند؛ فقط یک قرارداد بین تو و مدل هستند.

تگ پیشنهادیمعنی که خودت تعریف می‌کنی
/humanطبیعی و غیررباتیک بنویس
/eli10مثل توضیح برای یک کودک ۱۰ ساله
/80-20مهم‌ترین ۲۰٪ نکات را بگو که ۸۰٪ فهم را می‌دهد
/truthmodeعدم قطعیت را بگو و واقعیت را از حدس جدا کن
/redteamنقاط ضعف و خطرهای ایده را پیدا کن
/no-fluffبدون حاشیه

اول گفت‌وگو بنویس:

از این به بعد در این گفت‌وگو:
 /human = طبیعی و غیررباتیک
 /eli10 = خیلی ساده
 /truthmode = حدس را از واقعیت جدا کن
وقتی این تگ‌ها را دیدی، طبق این تعریف عمل کن.
14

فصل ۱۴ — چرا جواب بد می‌گیریم؟

اگر جواب ضعیف بود، معمولاً یکی از این دلیل‌هاست:

مشکلراه‌حل
سؤال خیلی کلی استهدف، مخاطب و فرمت را مشخص کن
اطلاعات کافی ندادیزمینه لازم را اضافه کن
چند کار بزرگ را یک‌جا خواستیکار را مرحله‌بندی کن
مدل حدس زدهبگو «اگر نمی‌دانی، بگو نمی‌دانم»
متن طولانی و مبهم استاز تیتر، شماره و جداکننده استفاده کن
پاسخ بد ≠ همیشه مدل بد
گاهی پرامپت مبهم است.
15

فصل ۱۵ — روش مرحله‌به‌مرحله برای کارهای بزرگ

برای یک پروژه بزرگ، یک پرامپت غول‌آسا ننویس. پروژه را به چند ایستگاه تقسیم کن.

  1. هدف: دقیقاً چه چیزی می‌خواهیم؟
  2. اطلاعات: چه چیزهایی در اختیار داریم؟
  3. طرح: مدل ابتدا برنامه بدهد.
  4. اجرا: هر بخش جدا انجام شود.
  5. بررسی: خروجی با معیار مشخص کنترل شود.
  6. اصلاح: خطاها و کمبودها برطرف شوند.
من می‌خواهم یک وب‌سایت آموزشی بسازم.
فعلاً کد نزن.
اول فقط نیازها را به 6 بخش تقسیم کن.
بعد برای هر بخش یک چک‌لیست بده.
در پایان بگو ترتیب اجرای کار چگونه باشد.
16

فصل ۱۶ — Red Team و Truth Mode

برای تصمیم‌های مهم، از Qwen نخواه فقط با تو موافقت کند.

Red Team

این ایده را Red Team کن.
فرض کن می‌خواهی ثابت کنی ایده من ممکن است شکست بخورد.
5 ریسک اصلی، بدترین سناریو و راه کاهش هر ریسک را بنویس.

Truth Mode

در پاسخ:
- واقعیت تأییدشده را از حدس جدا کن.
- اگر اطلاعات کافی نداری، صریح بگو.
- عدد و تاریخ را بدون منبع نساز.
- سطح اطمینان خودت را برای ادعاهای مهم بگو.
این کار مثل این است که قبل از سفر، یکی نقشه راه را نگاه کند و یکی دیگر دنبال چاله‌های جاده بگردد.
17

فصل ۱۷ — استفاده از API برای مبتدی‌ها (اختیاری)

API یعنی به‌جای اینکه خودت در صفحه چت تایپ کنی، برنامه‌ات مستقیم با مدل صحبت کند.

تشبیه: صفحه چت مثل رفتن به رستوران و سفارش دادن به پیشخدمت است. API مثل این است که آشپزخانه یک پنجره مخصوص برای سفارش خودکار نرم‌افزارها داشته باشد.

کارهای کلی

  1. در سرویس رسمی API یک حساب بساز.
  2. API Key بساز.
  3. کلید را مثل رمز نگه دار؛ داخل کد عمومی منتشرش نکن.
  4. کتابخانه مناسب را نصب کن.
  5. نام دقیق مدل موجود در حساب خودت را از مستندات همان روز بردار.

نمونه مفهومی Python:

from openai import OpenAI
import os

client = OpenAI(
    api_key=os.getenv("DASHSCOPE_API_KEY"),
    base_url="https://dashscope-intl.aliyuncs.com/compatible-mode/v1",
)

response = client.chat.completions.create(
    model="MODEL_NAME_HERE",
    messages=[
        {"role": "user", "content": "سلام! یک جمله ساده درباره هوش مصنوعی بگو."}
    ]
)

print(response.choices[0].message.content)
نام مدل، endpoint، قیمت و محدودیت‌ها ممکن است تغییر کنند. قبل از استفاده در پروژه واقعی، مستندات رسمی همان روز را بررسی کن.
18

فصل ۱۸ — مدیریت هزینه و اعتبار

در سرویس‌های هوش مصنوعی، معمولاً هزینه بر اساس مقدار ورودی و خروجی یا پلن اعتباری محاسبه می‌شود. چون Qwen3.8-Max تازه است، قیمت و روش دسترسی می‌تواند تغییر کند.

چطور مصرف را کمتر کنیم؟

  • برای سؤال ساده از Thinking استفاده نکن.
  • متن‌های بسیار طولانی را بی‌دلیل دوباره نفرست.
  • از مدل بخواه پاسخ کوتاه بدهد.
  • برای پروژه‌های برنامه‌نویسی، فقط فایل‌های مربوط را بده.
  • اگر سرویس cache یا ابزار مشابه دارد، مستنداتش را بررسی کن.
قانون ساده: هوش مصنوعی قوی‌تر همیشه برای هر کار لازم نیست. برای ترجمه یک جمله، لازم نیست پیچیده‌ترین حالت را روشن کنی.
19

فصل ۱۹ — امنیت و حریم خصوصی

هیچ‌وقت این موارد را بی‌فکر داخل چت نریز:

  • رمز عبور
  • API Key
  • شماره کامل کارت بانکی
  • کدهای بازیابی حساب
  • اطلاعات محرمانه مشتری
  • فایل‌های حقوقی یا پزشکی حساس بدون بررسی سیاست حفظ داده

وقتی کد سرور می‌دهی، قبل از ارسال آن را نگاه کن تا کلیدها و پسوردها داخلش نباشند.

اصل طلایی: چیزی را که حاضر نیستی روی یک تخته سفید در دفتر شرکت ببینی، بدون بررسی سیاست‌های محرمانگی در سرویس AI قرار نده.
20

فصل ۲۰ — پروژه نهایی: ساخت یک دستیار آموزشی

حالا همه چیز را کنار هم می‌گذاریم. این پرامپت را امتحان کن:

تو معلم خصوصی کامپیوتر من هستی.
سطح من مبتدی است.
موضوع امروز: ساخت یک صفحه HTML ساده.

قوانین:
1) هر مرحله را خیلی ساده توضیح بده.
2) بعد از هر مرحله یک مثال بده.
3) بیشتر از یک مفهوم جدید در هر مرحله معرفی نکن.
4) اگر چیزی لازم است نصب کنم، دقیق بگو.
5) قبل از رفتن به مرحله بعد، یک تمرین کوتاه بده.
6) اگر جواب من اشتباه بود، دلیل را دوستانه توضیح بده.
7) در پایان یک پروژه کوچک بده که خودم انجام بدهم.

از مرحله 1 شروع کن.
پروژه: با کمک Qwen یک صفحه شخصی HTML بساز که نام، معرفی کوتاه، سه مهارت و یک دکمه تماس داشته باشد. اما از مدل بخواه هر بخش را به تو آموزش بدهد، نه اینکه فقط پروژه را یکجا تحویل دهد.
21

برگه تقلب — ۱۵ پرامپت آماده

۱. توضیح سادهاین موضوع را /eli10 در 7 بولت توضیح بده.
۲. 80/20فقط 20٪ نکات مهمی را بگو که 80٪ موضوع را روشن می‌کند.
۳. خلاصه فایلاین فایل را خلاصه کن؛ عددها، تاریخ‌ها و تصمیم‌ها را جدا کن.
۴. ترجمهطبیعی ترجمه کن، نه کلمه‌به‌کلمه؛ نام و عدد را تغییر نده.
۵. بازنویسیهمین متن را انسانی‌تر، کوتاه‌تر و روان‌تر کن.
۶. جدولپاسخ را در جدول با ستون مزایا، معایب و مناسب برای بنویس.
۷. مقایسهA و B را براساس قیمت، کیفیت، سرعت و سادگی مقایسه کن.
۸. Truth Modeواقعیت را از حدس جدا کن و عدم قطعیت را واضح بنویس.
۹. Red Team5 راه شکست این ایده را پیدا کن و راه کاهش ریسک بده.
۱۰. کدنویسیاول علت خطا را پیدا کن، بعد کمترین تغییر لازم را بده.
۱۱. آموزشمثل معلم، قدم‌به‌قدم درس بده و بعد از هر مرحله تمرین بده.
۱۲. ایده10 ایده بده؛ تکراری و کلیشه‌ای نباشند.
۱۳. محتوایک هوک، متن اصلی، CTA و 8 هشتگ بساز.
۱۴. برنامهاین هدف را به مراحل کوچک، ترتیب اجرا و چک‌لیست تبدیل کن.
۱۵. بررسی نهاییخروجی خودت را نقد کن و 3 ایراد مهمش را اصلاح کن.
22

منابع و یادداشت نسخه

این کتاب در ۷ اوت ۲۰۲۶ تهیه شده است. Qwen3.8-Max بسیار تازه است و اطلاعات مربوط به دسترسی، قیمت، مدل‌های API، طول Context و ابزارهای فعال ممکن است تغییر کند.

برای اطلاعات نسخه‌ای همیشه منابع رسمی Qwen و Alibaba Cloud/Qwen Cloud را در اولویت قرار بده.

نکته: بخش آموزشی این کتاب عمداً مستقل از جای دقیق دکمه‌ها طراحی شده تا با تغییر رابط کاربری همچنان مفید بماند.